Waar willen we naar toe?

richting-bepalen-e1447399987457Een vraag die in het bedrijfsleven best vaak gesteld wordt. Moet worden ook. Want een bedrijf wil groeien, of toch in ieder geval handhaven, zodat de productie, het dienstenpakket gelijk blijft, de medewerkers betaald kunnen worden en je naamsbekendheid overeind blijft. In positieve zin.

Maar liever nog, willen bedrijven dus groeien, beter worden, marktleider worden, de concurrentie slimmer af zijn. Want dat biedt zekerheid, aanzien en het trekt nieuwe klanten en medewerkers, nieuwe technologieën en kansen.

We vinden het allemaal logisch. Veel kinderen en jongeren zouden later ook wel graag in een groot bedrijf willen werken. Of zelfs directeur zijn. Want vraag maar eens na in de kleutergroepen; op de vraag “wat wil je later worden?” komt steeds minder vaak het geijkte antwoord van brandweerman, politieagent of juffrouw. Nee, kleuters van nu willen directeur, manager of programmeur worden. Ze willen nieuwe snufjes ontwikkelen, groter en beter maken. En een enkeling wil dat in de sport of cultuur. Die dromen van een carrière als profvoetballer, ballerina of artiest.

 

Andere toekomst

Maar als de kleuters van nu al andere toekomstperspectieven hebben dan wij vroeger, waarom stelt het onderwijs zich dan niet vaker de vraag: waar willen we naar toe? En áls die vraag al gesteld wordt, waarom blijft het antwoord dan zo vaak steken in: we bieden een plusgroep, een techniekklas, een project in een bedrijf of een tweetalige stroom? Maar wel allemaal bovenop het onderwijs dat we allemaal nog kennen, zoals het al 150 jaar wordt vorm gegeven. Waarom zijn we van mening dat een iPad innovatief is, als op die iPad vervolgens dezelfde lesstof wordt aangeboden als in een boek?

 

Het onderwijs loopt al jaren achter bij de ontwikkelingen in de maatschappij, terwijl het onderwijs de basis vormt voor die maatschappij. Hoe raar is dat? In een maatschappij waarin we willen dat medewerkers “out-of-the-box” denken, innoveren, initiatief nemen en een zelfstandige ‘hands-on’-mentaliteit hebben, leiden we kinderen en jongeren op tot volgzame lemmings die hebben geleerd dat hun waarde in de maatschappij afhangt van een score op een toets…

 

Steeds meer mensen – leerkrachten en docenten, politici, managers, ouders en kinderen zelf – wíllen wel dat het onderwijs vernieuwt, maar ze blijven steken in bovengenoemde ‘oplossingen’: een Ipad in de klas, een techniekklas of projectleren. En het bedrijfsleven wordt daar wel bij betrokken, maar vaak kort, vanaf de zijlijn, als aanvulling op de lessen, als extraatje. Jammer…

 

Maar andersom gebeurt het ook dat bedrijven stageplaatsen aanbieden, maar dit eigenlijk vooral zien als een last, in plaats van een kans. Het kost tijd en geld en het stagebedrijf wil toch vooral dat de school de verantwoordelijkheid houdt. En als de stagiair om wat voor reden dan ook niet voldoet, krijgt de school de leerling terug. Maar wat is ‘niet voldoen’? Waaraan voldoe je dan niet? En waarom zou een leerling moeite hebben zich staande te houden in die praktijk? Waarom gaat de kont tegen de krib? Omdat het een vervelend type is, of omdat hem/haar te weinig is meegegeven om te slagen in de opdracht?

 

Eenheidsworsten

Het zijn juist deze stagiaires die de toekomst zijn van het bedrijfsleven. Het zijn de huidige kleuters die aan de knoppen gaan draaien. En ik ben niet de eerste die dit zegt, maar tóch behoud ik de grote drang dit weer te roepen: “als je doorgaat met wat je deed, krijg je wat je kreeg!” Dan blijft de kloof tussen primair en voortgezet onderwijs bestaan, dan blijven we kinderen vanaf hun 10e sturen richting een uitgestippelde toekomst, op basis van toetsen, dan blijven de vmbo’ers lastige leerlingen die niet willen, dan vallen hoogbegaafde leerlingen uit het schoolsysteem omdat het hun creativiteit aantast… Dan leiden we kinderen op tot eenheidsworsten die na 16-20 jaar schoolloopbaan niet zijn voorbereid op de taak die op hen wacht.

 

Waar willen we naar toe? Naar onderwijs waarin de route al vanaf dag één vastligt, waar gemiddeld presteren het makkelijkst is en variatie zit in extra’s, als je klaar bent met je werkjes? Of naar onderwijs dat meegroeit met je persoonlijke interesses, dat maatwerk biedt voor élke leerling, niet alleen voor die met een ‘stempel’, dat je zelf stuurt en vormgeeft en dat nauw samenwerkt met de rest van de samenleving, zoals bedrijfsleven, zorg en sport? Onderwijs waarin je docent een coach is, die het beste in jou aanspreekt en naar boven haalt.

 

Lef en loslaten

Als het aan mij ligt, willen we naar dat laatste. En dat is niet moeilijk, maar het vraagt wél iets. En niet alleen van het onderwijs. Het vraagt om lef, loslaten, actie, creativiteit en samenwerking van docenten, schoolleiders, bedrijfsleven, politiek, ouders en verenigingen. Het vraagt om compleet opnieuw beginnen. Niet een klasje toevoegen, projecten aanbieden, maar loslaten wat we kennen en van 0 af opnieuw bouwen. Samen met onze kinderen, want zij weten heel goed wat ze nodig hebben om te groeien. Zij zijn vaardiger in de nieuwste technologieën dan wij ooit gaan worden. Voor hen is creativiteit nog een automatisme.

 

Daarom ga ik volgende week, op 5 en 7 december, aan de slag met professionals, enthousiastelingen én kinderen in de leeftijd van 8-12 jaar, om te bouwen aan dit nieuwe onderwijs. Hoe ziet het eruit in de ogen van kinderen? Waar willen zij naar toe? Wat hebben ze nodig? Ik heb er zin in!

RkBjJZ8z_400x400

Ik ben actief in de initiatiefgroep Agora Maas en Peel. Wij zijn druk met onderwijsinnovatie en willen graag in Noord-Limburg een (voortgezet) onderwijsconcept aanbieden volgens bovenstaand gedachtengoed. Is dit een onderwerp dat jou aanspreekt? Heb jij ideeën? Of wil je meer weten over Agora? Stuur me een berichtje!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s