De dag van de leerkracht…

stakenVandaag staken de leerkrachten in het basisonderwijs. Alweer. Lastig voor ouders en opvoeders. Want zelf een hele dag vrij nemen, voor andermans standpunt, dat is nogal wat…

 

…echter, als leerkrachten nu niet enkele dagen, aangekondigd en met duidelijke argumentatie, tot actie overgaan, dan bestaat de kans dat ouders en opvoeders op korte termijn onverwacht en zónder plausibele argumentatie hun kind thuis moeten houden. Dan is de BSO niet van tevoren ingelicht, dan krijgt u op het schoolplein te horen dat er helaas geen vervangers meer te vinden zijn voor de zieke/zwangere/overspannen leerkrachten op school en dat het helaas vandaag de beurt is aan de klas van uw kind om thuis te blijven. En misschien niet slechts één dag.

 

Leerkrachten staken niet – alleen – omdat ze vinden dat ze meer financiële waardering verdienen voor het werk dat ze doen. Terwijl daar overigens wél veel voor te zeggen valt. Want collega’s in het voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en op hbo-scholen, verdienen vaak écht meer. En waarom? Omdat de lesstof inhoudelijk wat moeilijker is? Omdat de leerlingen die zij voor hun neus krijgen ouder zijn? Ik ben zelf docent in het VO en ik begrijp het eerlijk gezegd ook niet hoor.

 

Maar goed, dat is dus niet de enige reden voor de staking. Belangrijker is de vervolgschade die voortkomt uit dit lage salaris. Want als je 17 of 18 jaar bent en een keuze moet maken voor je toekomst, dan is het vooruitzicht van een goedbetaalde baan met groeimogelijkheden en ontwikkelkansen nu eenmaal beter, dan het vooruitzicht van een leerkracht. Er komen dus simpelweg te weinig leerkrachten bij. En met de vergrijsde leerkrachtpopulatie wordt dat probleem met rasse schreden groter.

 

En dan is er natuurlijk nog het probleem van de werkdruk. Ik ben 41 jaar en zat van 1980-1988 op de basisschool. In de tijd dat je in het dorpsschooltje gerust met slechts 12 kinderen de klas vulde, en in de stad misschien met 35. Natuurlijk was dat een verschil voor de leerkracht, maar feitelijk deden leerkrachten destijds nog allemaal hetzelfde: ze gebruikten methodes (lesboeken en bijbehorende toetsen), maakten een plan over het jaar heen en werkten alle stof klassikaal af. Toetsing bepaalde het niveau van het kind, drukke kinderen zaten vooraan bij de meester of juf, en na verloop van tijd wellicht achteraan, omdat de leerkracht er niets meer mee kon en ze dan liever juist ver weg zette. Dyslexie bestond als uitzondering, men was bekend met stoornissen in het autismespectrum, maar hoefde daar verder niet veel mee, want daarvoor was het speciaal onderwijs. Dit was er ook voor cognitief zwakkere kinderen, en zij die wel op een reguliere school zaten, werden gewoon in het standaard stramien gedrukt, dan maar met een lage uitstroom. Leerkrachten werden specialisten en draaiden jaren dezelfde groep. Dus op mijn school was de juf van klas 1 (nu groep 3) een kei in de eerste taalontwikkeling, de meester in klas 4 had de moestuin, de meester in klas 5 deed aan verkeer en de meester van klas 6 deed de musical en het kamp. Voor muziek kwam een juf van de muziekschool en gymmen deden we op blote voeten twee keer per week in het zaaltje wat toen nog aan iedere school vast zat.

 

Hoogbegaafde kinderen bestonden natuurlijk wel, maar daarvan werd verwacht dat die zonder moeite hun schoolloopbaan doorstonden. En ADHD werd beteugeld met een pilletje en een strenge aanpak. Ouders kwamen drie keer per jaar op gesprek, en ze namen aan dat de leerkracht de kunde had voor de juiste beoordeling. Daarnaast waren veel moeders leesmoeder, fietsmoeder, overblijfmoeder of ze hielpen bij de musical of het kamp. Vaders waren in die tijd op het schoolplein een zeldzaam figuur. Maar de vaderfiguur zat op school, want meesters waren toen nog in de meerderheid.

 

Misschien bent u van de jaren ’90, de tijd waarin langzaamaan al meer aandacht kwamvoor de verschillen tussen kinderen en die aandacht is in de afgelopen 20 jaar enorm toegenomen. Natuurlijk tot grote vreugde van u, als ouder, want uw zoon/dochter heeft nu recht op pássend onderwijs. Onderwijs dat op maat wordt aangeboden, waarbij externe hulpverleners uw kind nog extra ondersteunen en waar u als ouder inspraak heeft op het reilen en zeilen op de school.

 Deze dag gaat over de kanjer die vol passie iedere dag opnieuw met opgeheven hoofd het schoolgebouw betreed, vastbesloten er weer een leuke dag van te maken. De leerkracht.

De leerkrachten van vandaag hebben nagenoeg dezelfde opleiding genoten als mijn leerkrachten vroeger. Natuurlijk, er is aandacht voor ICT in de klas, voor 21st century skills, voor een andere manier van toetsing en monitoring en zelfs voor maatwerk. Echter, de methodes zijn nog vrijwel dezelfde, zij het met minder tekstuele uitleg en meer vrolijke plaatjes. De leerkracht leert onze kinderen nog altijd wat een ander ca. 50 jaar geleden voor onze kinderen, per jaar, heeft uitgestippeld. En neemt nog altijd dezelfde citotoetsen af.

 

Maar, de leerkracht moet daarnaast van ieder kind een wekelijkse verslaglegging doen, spreekt ouders misschien wel wekelijks, moet voor iedere individuele leerling verantwoorden welke keuzes hij maakt, moet voor maatwerk vaak zelf lesstof maken of samenstellen via internet en heeft wekelijks een overleg met zijn collega’s. En omdat juffen tegenwoordig de grote meerderheid vormen, hebben veel leerkrachten een parttime baan, moeten ze dus ook afstemmen met de duo-partner, en worden wél geacht bij ieder overleg aanwezig te zijn, ook p de vrije dag. In de klas zitten tegenwoordig ook autisten, hoogbegaafden die vastlopen, zwakbegaafden die mee moeten en ieder kind – ook de meer gemiddelde – verdient evenveel aandacht. Excursies moeten alleen maar meer worden georganiseerd, maar ouderhulp is steeds moeilijker te vinden, want u werkt tegenwoordig allebei.

 

Passend onderwijs is in theorie een prachtige ontwikkeling voor kind en ouder, maar het vraagt dingen van de leerkracht, waar deze niet op is voorbereid. Alle leerkrachten die ik ken, wíllen zelf heel veel mooie dingen, maar het ontbreekt ze simpelweg aan tijd en middelen. Elke vrije dag, ook deze stakingsdag, gaat op aan administratie, lesvoorbereiding, gespreksvoorbereiding en het beantwoorden van mailtjes van ouders. Elke vakantie ook. Sterker nog, veel leerkrachten stellen bepaalde taken gewoon uit tot de volgende vakantie, want dan hebben ze er tenminste tijd voor.

 

Dus ja, leerkrachten hebben veel lesvrije dagen, maar ze hebben niet per sé veel vakantie. En ze hebben voor dit vak gekozen uit passie, maar ze zijn niet goed voorbereid op de huidige trends in ons onderwijs. En dan verdienen ze, mét bovenstaand takenpakket, nog steeds vaak minder dan hun VO-collega’s. Met de angst dat het takenpakket alleen maar groter wordt, omdat het aantal collega’s flink inkrimpt.

 

 PO in actieEen lang betoog over de staking van vandaag. Maar misschien een betoog dat u helpt bij het begrijpen van deze staking. Dat u misschien ook helpt als u vindt dat de leerkracht veel te weinig tijd besteed aan maatwerk. Want ja, ook ik als ouder van twee kinderen met flinke maatwerktrajecten kan me regelmatig boos maken over de gang van zaken op school. Maar dan gaat het om míjn kinderen. Deze dag gaat even niet over mijn, of uw kinderen. En ook niet over uw opgenomen vakantiedag. Deze dag gaat over de kanjer die vol passie iedere dag opnieuw met opgeheven hoofd het schoolgebouw betreedt, vastbesloten er weer een leuke dag van te maken. De leerkracht.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s